Gübrelemede en çok konuşulan konu "ne verilecek" olsa da, sahada verimi belirleyen çoğu zaman "ne zaman verildiği"dir. Doğru gübreyi yanlış zamanda uygulamak, yanlış gübre seçmek kadar zarar verebilir.
Taban Gübresi: Ekimden Önce Toprağa
Taban gübresi, bitkinin ilk gelişme döneminde ihtiyaç duyacağı besinleri kök bölgesinde hazır bulundurmak için verilir. İçeriğinde ağırlıklı olarak fosfor ve potasyum bulunur; çünkü bu iki element toprakta hareketsizdir, yani verildiği yerde kalır.
Fosfor toprakta neredeyse hiç hareket etmediği için yüzeye serpilip bırakıldığında köke ulaşamaz. Bu yüzden taban gübresi mutlaka toprağa karıştırılmalı, mümkünse ekimle birlikte tohum bandına yakın verilmelidir.
- Ekimden hemen önce veya ekimle eş zamanlı uygulanır.
- Toprak işleme ile 8–15 cm derinliğe karıştırılmalıdır.
- Kompoze gübreler (15-15-15, 20-20-0) ve DAP tipik taban gübreleridir.
Üst Gübre: Bitki İsterken
Üst gübrelemenin ana konusu azottur. Azot toprakta hareketlidir; yağış ve sulama ile kök bölgesinin altına yıkanabilir. Bu yüzden azotu sezon başında tek seferde vermek, bir kısmını kaybetmek anlamına gelir.
Doğru yaklaşım, azotu bitkinin en çok ihtiyaç duyduğu dönemlere bölerek vermektir.
Buğday ve arpada
- Kardeşlenme dönemi: Birinci üst gübre. Başak sayısını ve dolayısıyla verimi belirleyen kritik dönemdir.
- Sapa kalkma dönemi: İkinci üst gübre. Başaktaki tane sayısını ve tane iriliğini destekler.
- Başaklanma öncesi: Gerekirse protein oranı için düşük dozlu üçüncü uygulama.
Mısırda
- Çıkıştan sonra bitki 20–30 cm boya ulaştığında birinci azot uygulaması.
- Boğaz doldurma döneminde ikinci uygulama.
- Tepe püskülü çıkmadan önce, ihtiyaç varsa son destek.
Bağ, bahçe ve sebzede
Bu gruplarda beslenme sezona yayılır. Damla sulama varsa gübreleme suyla birlikte küçük dozlar hâlinde (fertigasyon) yapılır; bu yöntem hem kaybı azaltır hem de bitkinin ihtiyacını an be an karşılar. Ürün tutumundan sonra potasyum ağırlığı artırılır.
Azotu bölerek vermek ek iş gibi görünür; ancak yıkanma kaybını azalttığı için çoğu zaman aynı verimi daha az gübreyle almanızı sağlar.
Uygulama Sırasında Dikkat Edilecekler
- Nem şart: Kuru toprağa atılan üst gübre çözünemez ve etkisiz kalır. Yağış öncesi veya sulama ile birlikte uygulayın.
- Üreyi yüzeyde bırakmayın: Sıcak ve rüzgârlı havada üre yüzeyde bırakılırsa azotun önemli bir kısmı amonyak olarak havaya karışır. Toprağa karıştırın ya da sulama yapın.
- Yaprak ıslakken serpmeyin: Çiy veya yağmurla ıslak yaprağa yapışan gübre taneleri yanıklığa yol açabilir.
- Dağıtım homojen olsun: Santrifüj dağıtıcının ayarı bozuksa tarlada şeritli gelişim farkı oluşur.
- Aşırı azottan kaçının: Fazla azot tahılda yatmaya, bahçe ürünlerinde kaliteden ödün vermeye neden olur.
Yaygın Zamanlama Hataları
Sahada en sık gördüğümüz üç hata şunlar: taban gübresinin ekimden çok önce verilip yağışlarla yıkanması, üst gübrenin kardeşlenme dönemi geçtikten sonra uygulanması ve tüm azotun tek seferde verilmesi. Üçü de doğru ürün kullanılmasına rağmen verimin beklenenin altında kalmasına yol açar.
Tarlanıza Özel Takvim
Toprak analizi sonucunuza ve ekeceğiniz ürüne göre sezonun tamamını kapsayan bir gübreleme takvimi hazırlıyoruz: hangi gübre, ne kadar, hangi dönemde. Uygulamayı kendiniz yapabilir ya da ekipmanlarımızla bize bırakabilirsiniz.
Tüm yazılara dön